Ginekomastia – Czym się charakteryzuje i jak przebiega jej leczenie?

Ginekomastia to medyczny termin określający powiększenie gruczołu piersiowego u mężczyzn. Choć nie jest to schorzenie zagrażające życiu, to jednak w wielu przypadkach wywołuje znaczny dyskomfort psychiczny oraz obniża jakość życia. Ginekomastia może być wynikiem fizjologicznych zmian w organizmie, jak również objawem zaburzeń hormonalnych, chorób ogólnoustrojowych czy skutkiem ubocznym stosowania niektórych leków. Wczesne rozpoznanie przyczyny jest kluczowe dla wyboru skutecznej metody leczenia.

Czym jest ginekomastia?

Ginekomastia charakteryzuje się powiększeniem jednej lub obu piersi, wynikającym z nadmiernego rozrostu tkanki gruczołowej, a nie tłuszczowej (co jest określane mianem lipomastii). Najczęściej rozrost ten jest zlokalizowany centralnie, pod brodawką sutkową i jest wyczuwalny jako sprężysta lub elastyczna masa.

Wyróżnia się trzy główne typy ginekomastii:

• Gruczołowa (prawdziwa) – związana z rozrostem gruczołu piersiowego.
• Tłuszczowa (lipomastia, pseudoginekomastia) – wynikająca z nadmiaru tkanki tłuszczowej.
• Mieszana – współwystępowanie rozrostu gruczołu i tkanki tłuszczowej.

Objawom fizycznym często towarzyszą dolegliwości bólowe lub tkliwość w okolicy piersi, a także obniżenie samooceny i poczucie wstydu.

Przyczyny ginekomastii

Ginekomastia może mieć charakter:

• Fizjologiczny: występujący u noworodków, chłopców w okresie dojrzewania i starszych mężczyzn.
• Patologiczny: wynikający z zaburzeń hormonalnych (hipogonadyzm, choroby tarczycy, guzy jąder), chorób wątroby, nerek, czy przyjmowania niektórych leków (np. sterydy anaboliczne, leki przeciwpsychotyczne).
• Idiopatyczny: w wielu przypadkach nie udaje się zidentyfikować jednoznacznej przyczyny.

Leczenie ginekomastii – metody nieoperacyjne i operacyjne

Leczenie nieoperacyjne:

• Leczenie przyczynowe: usunięcie czynnika wywołującego (np. odstawienie leków, leczenie chorób podstawowych).
• Farmakoterapia: stosowanie leków regulujących równowagę hormonalną, takich jak tamoksyfen (antyestrogen) lub anastrozol (inhibitor aromatazy).
• Zmiana stylu życia: redukcja masy ciała, aktywność fizyczna, ograniczenie alkoholu i substancji psychoaktywnych.

Leczenie operacyjne:

Jeśli ginekomastia utrzymuje się dłużej niż 12 miesięcy, jest zaawansowana lub powoduje znaczny dyskomfort psychiczny, zaleca się zabieg chirurgiczny. Najczęściej wykonywane procedury to:

• Mastektomia podskórna: usunięcie gruczołu piersiowego przez niewielkie nacięcie wokół brodawki.

Operacja wykonywana jest w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym, a pacjent zazwyczaj wraca do codziennych aktywności po kilku dniach.